Je hoort de laatste tijd steeds meer over online coaching, e-coaching, telecoaching, chatcoaching en wat er al niet meer voor namen bedacht wordt. In dit artikel zal ik in het kort proberen de verschillen uiteen te zetten.
Telecoaching wordt zoals de naam al doet vermoeden per telefoon gedaan. Het voordeel is dat het laagdrempelig is en dat je er je huis niet voor uit hoeft. Of je belt met je coach terwijl je in de file staat of op je werk op een urgent probleem stuit. Voor de coach betekent dit dat hij of zij wel direct paraat moet zijn of dat er anders goede afspraken gemaakt moeten worden wie wanneer bereikbaar is. Het nadeel is dat je als cliënt wel geacht wordt direct te reageren. Er zit nauwelijks ruimte tussen vraag en antwoord of je zou moeten zeggen “Ik denk na over wat je nu gezegd hebt en bel je later terug”.
Chatcoaching wordt meestal via bijvoorbeeld MSN gedaan. Als zowel jij als je coach een MSN account hebben kun je over je vraag of probleem met je coach chatten. Dit kan dus wederom vanuit je luie stoel op momenten dat het jou uitkomt (mits de coach dan ook beschikbaar is natuurlijk). Het voordeel is dat het snel en gemakkelijk is, het nadeel dat je vaak geen lange verhalen chat en je taalgebruik aanpast aan het medium waardoor het misschien anders geschreven wordt dan dat je het zou zeggen of uitgebreider zou schrijven. Een ander nadeel (maar dat kan uiteraard een voordeel zijn als je er van houdt!) is dat ook hier weinig ruimte zit tussen vraag en antwoord.
Online coaching vindt meestal (behalve bij mij waarover later meer!) online plaats in een beveiligde omgeving op een bepaalde webpagina. Het fijne hieraan is dat je in kunt loggen waar en wanneer je wilt en dat je meestal de tijd hebt om nog eens na te denken over hetgeen je geschreven hebt, voordat je je verhaal daadwerkelijk ‘verzendt’ naar je coach. Het nadeel is dat er vaak gewerkt wordt met voorgedefinieerde invulvelden waardoor je je verhaal in een hokje of in een maximaal aantal woorden moet schrijven. Ook bieden een aantal aanbieders geprotocolliseerde trajecten aan. Hiermee bedoel ik dat iedereen die bijvoorbeeld de wens heeft om assertiever te worden, een zelfde vastgesteld programma doorloopt.
E-coaching gebeurt in de regel per mail. Het voordeel van mail is dat iedereen vertrouwd is met zijn of haar eigen mailprogramma. Of je nu Oulook of Macmail hebt, je weet vaak feilloos hoe je ermee om moet gaan. Bovendien kun je per mail eventueel bijlagen toevoegen, een dossier aanleggen (archiefmapje maken in je inbox) en zijn de meeste mailprogramma’s afdoende beveiligd. Een ander groot voordeel is dat je op vragen van je coach niet direct hoeft te antwoorden. Er ontstaat dus veel ruimte voor reflectie. Schrijft je coach iets wat je raakt of waar je wat langer over na wilt denken, dan heb je daar alle vrijheid voor. Ook als je tussendoor even een wasje in de wasmachine wilt stoppen dan kan dat gewoon. Doordat je geacht wordt je verhaal ‘op papier te zetten’ vindt er bovendien al een soort mentale ordening plaats die je niet hebt bij telecoaching of chatcoaching. Al schrijvende ben je dus al met je vraag bezig. Omdat er tijd zit tussen de mail van de coach en je eigen antwoord daarop is deze methode weer niet zo geschikt voor mensen die graag directe interactie hebben.
Via mijn bedrijf CoCoOn, Coaching Company Online, doe ik technisch gezien aan e-coaching (per mail dus) maar ik noem het online coaching. Waarom? Om heel eerlijk te zijn omdat ik online beter vind klinken en ik zelf meer affiniteit heb met de term online dan met de term e-. Hiermee wordt maar eens bewezen dat het altijd de moeite loont om bij deze vormen van coaching op afstand even goed te kijken welke werkwijze de coach hanteert (en waarom!). Ik zal me bijvoorbeeld niet snel richten op chatcoaching of telecoaching. Dat komt vooral doordat ik zelf ervaren heb en van mijn clienten hoor, hoe prettig het is als er ruimte zit tussen laten we zeggen de vraag en het antwoord. Deze vorm van coaching biedt in mijn optiek de meeste mogelijkheid tot zelfreflectie die bovendien niet ophoudt op het moment dat je op de knop ‘zenden’ hebt gedrukt. Ook vanuit mijn positie als coach werkt het prettiger. In face to face gesprekken heb ik achteraf wel eens gedacht: “Jammer dat ik die of die interventie heb gedaan, ik had de client beter zus of zo kunnen vragen want dat had meer effect gehad”. Wat dat betreft werkt het voor mij als online coach wel een stuk gemakkelijker!
Jef
Interessant! Wat vind jij van het feit dat je via online coaching bijna alle non-verbale elementen in communicatie mist?
Want als je iemand live coacht, merk je enorm veel aan de stem of lichaamstaal en dergelijke. Hoe ‘compenseer’ je dat bij online coaching?
Kristel
Beste Jef (en anderen!)
toen ik voor het eerst over online coaching hoorde dacht ik ook: “Dat kan toch helemaal niet! Hoe kun je nu goed coachen zonder non-verbale communicatie?” Op coachingsopleidingen wordt ook veel gehamerd op het belang van non-verbaal communiceren.
Toch heb ik ervaren dat er in non-verbale communicatie ook ‘ruis’ kan ontstaan en dat je ook altijd moet toetsen of je interpretatie van het non-verbale gedrag klopt.
Verder heeft een klinisch psycholoog aan de UvA (Dr. Lange) eens onderzoek gedaan naar het effect van online therapie en uit zijn onderzoek blijkt dat de aanwezigheid van non-verbale communicatie geen garantie is voor resultaat en dat in de meeste gevallen online coaching of therapie hetzelfde of beter resultaat geeft. Ik heb het dus niet alleen zelf zo bedacht;-)
Tot slot merk ik wel vaak dat coaches die beginnen met online coaching zich op dit punt vergalopperen. Ze proberen toch ‘tussen de regels door te lezen’ als vervanging voor het non-verbale gedrag zich niet realiserende dat online coaching echt een heel andere tak van sport is dan offline. Tekst is alles wat je hebt in online coaching en het is niet een kwestie van alles wat je bij offline zou zeggen nu gewoon opschrijven.
John
Beste Kristel,
Ik he de discussie met interesse gevolgd. Wij van therapiechat.nl zijn nu via een stagiaire aan het onderzoeken welke multi mediale middelen het meest de praktijk kunnen nabootsen. Nu lees ik dat non-verbale communicatie helemaal niet voordelig hoeft te zijn en ik deel ook de mening dat het voor patienten soms veel voordeleiger is al er tijd is gegund zoals tijdens chat of email. Nu wij kunnen beschikken over de multi mediale tools van Avacast Europe (www.avacast.nl)met daarin beeld en video via de webcam plus de mogelijkheid om zaken te visualiseren via power point of anders, dringt zich de vraag op of de moderne therapeut anno 2009 niet moete beschikken over een arsenaal van communicatiemiddelen om van daaruit de juiste keuze per client te kunnen maken? Daar wij met therapiechat speciaal daarvoor een nieuwe portal wille starten (ipv de huidige) is het wellicht goed dat Bjorn, onze stagiaire CMD)zich mag mengen in de discussie. Wij voeren deze ook met landelijke koepels en wellicht kunnen we een steentje bijdragen aan de nieuwe communicatie mix voor therapeuten?
Groeten John Welzen