In het boek De Plakfactor waarover ik eerder deze week al schreef, wordt een interessant principe behandeld: De Vloek van Kennis. De Vloek van Kennis is er vaak de oorzaak van dat boodschappen niet effectief van zender naar ontvanger komen. Hoe dat komt wordt in hetzelfde boek met een leuk voorbeeld geillustreerd.
Experiment
In een Amerikaans onderzoek werd een eenvoudig spelletje gespeeld waarbij mensen in 2 groepen werden verdeeld: de kloppers en de luisteraars. De kloppers kregen de opdracht om een bekend liedje in gedachten te nemen (het volkslied of ‘lang zal ze leven’). Ze moesten vervolgens de maat van dit liedje kloppen op een tafel. De luisteraars moesten dan raden om welk liedje het ging. Slechts een heel klein deel van de liedjes werd door de luisteraars goed geraden. De kloppers konden zich niet voorstellen dat het voor de luisteraars zo moeilijk was. Het probleem hier was natuurlijk dat de kloppers het liedje in hun hoofd hoorden. Zij beschikten dus over kennis die de luisteraars niet hadden. Voor de luisteraars was de zo overduidelijke melodie niet meer dan een onsamenhangend geklop.
Kennis die in de weg zit
Dit is dus de Vloek van Kennis: als je eenmaal iets weet kun je je ook niet meer voorstellen hoe het was toen je het niet wist. Je kennis gaat je in de weg zitten. Het wordt ook moeilijk om je kennis te delen omdat je je met de kennis die je bezit niet meer kunt voorstellen hoe het was om de onwetende luisteraar te zijn.
De Vloek van Kennis is overal
Dit principe komt in alle vormen van communicatie voor. Een directeur die het heeft over “winstmaximalisatie door verregaande kostenreductie” heeft een melodie in zijn hoofd die medewerkers op de werkvloer waarschijnlijk niet zullen horen. Toch is dit een onomkeerbaar gegeven. Eenmaal opgedane kennis kun je niet meer ongedaan maken.
Hoe te omzeilen?
Volgens de schrijvers van het boek De Plakfactor is er echter wel een effectieve manier om hiermee om te gaan. Zij stellen voor dat je je ideeen dusdanig transformeert zodat je de Vloek van Kennis kunt overwinnen. Dat doe je door je boodschap te toetsen aan de criteria:
- is het eenvoudig?
- is het onverwacht?
- is het concreet?
- is het geloofwaardig?
- is het emotioneel?
- is het een verhaal?
De boodschap van “winstmaximalisatie door verregaande kostenreductie” voldoet hier dus duidelijk niet aan. In het boek wordt gelukkig ook een voorbeeld genoemd waarin de Vloek van Kennis uitermate handig omzeild wordt. Als John F. Kennedy namelijk de directer uit bovenstaand voorbeeld was geweest dan had hij indertijd gezegd dat “het onze missie is om internationaal leider te worden in de ruimtevaartsector, door maximale teamgestuurde innovatie en strategisch gerichte lucht- en ruimtevaartinitiatieven”. Hij zei echter in 1961 dat hij “voor het einde van het decennium een man op de maan wilde zetten en hem veilig weer thuis wilde brengen”.
Voel je het verschil??